Her yatırım kararında bir denge vardır. Yatırımcı daha yüksek getiri ister ancak daha yüksek getiri potansiyeli taşıyan varlıklar genellikle daha fazla belirsizlik ve daha büyük kayıp ihtimali içerir.
Risk ile getiri bağlantılıdır fakat daha fazla risk almak daha yüksek getiriyi garanti etmez. Yalnızca olası sonuçların aralığını genişletir.
Amaç riski tamamen kaldırmak değildir. Anladığınız, taşıyabildiğiniz ve karşılığında makul bir getiri beklediğiniz riskleri seçmektir.
Getiri Ne Demektir?
Getiri yatırımın oluşturduğu kazanç veya kayıptır. Fiyat artışı, faiz, temettü, kira geliri veya bunların birleşiminden oluşabilir.
Getiri masraf, vergi ve enflasyon sonrasında değerlendirilmelidir. Yüzde beş yükselen yatırım, enflasyon yüzde altıysa alım gücü kaybettirmiştir.
Risk Gerçekte Nedir?
Risk çoğu zaman fiyat oynaklığı olarak anlatılır. Oynaklık önemlidir çünkü yatırımcıyı yanlış zamanda satış yapmaya zorlayabilir.
Ancak risk daha geniştir. Temerrüt, enflasyon, kur, likidite, yoğunlaşma, dolandırıcılık ve sermayenin geri dönememesi de risk kapsamındadır.
Yüksek Getiri Neden Belirsizlik Gerektirir?
Bir varlık risksiz ve garantili yüksek getiri sunsaydı yoğun talep fiyatı artırır ve ek getiri ortadan kalkardı. Yüksek beklenen getiri genellikle belirsizliğin karşılığıdır.
Beklenen getiri bir vaat değildir. Riskli bir yatırım yıllarca düşük performans gösterebilir veya kalıcı kayıp yaratabilir.
Risk Toleransı ve Risk Kapasitesi
Risk toleransı piyasa düşerken ne kadar rahat olduğunuzu anlatır. Risk kapasitesi ise finansal durumunuzun ne kadar kaybı kaldırabileceğidir.
Paraya yakında ihtiyaç duyan cesur bir yatırımcının toleransı yüksek, kapasitesi düşük olabilir. Uzun vadeli birikimi olan temkinli yatırımcı ise daha yüksek kapasiteye sahip olabilir.
Süre Kararı Değiştirir
Gelecek yıl kullanılacak para ile yirmi yıl sonraki emeklilik birikimi aynı riski taşımamalıdır. Kısa vadede toparlanma için zaman sınırlıdır.
Uzun vade daha fazla piyasa riskine imkan sağlayabilir fakat riski yok etmez. Portföy yine çeşitlendirilmiş olmalıdır.
Çeşitlendirme Dengeyi İyileştirir
Çeşitlendirme yatırımı varlıklar, sektörler, bölgeler ve farklı getiri kaynakları arasında dağıtır. Tek bir şirketin veya piyasanın zararını sınırlar.
Her kaybı engelleyemez. Geniş krizlerde birçok varlık birlikte düşebilir. Amaç gereksiz yoğunlaşmayı azaltmaktır.
Getiriyi Bağlamdan Koparmayın
Yüksek geçmiş getiri olağanüstü koşullardan veya aşırı riskten kaynaklanmış olabilir. Son dönemin kazananları çoğu zaman fiyat yükseldikten sonra ilgi çeker.
Yatırım öncesinde kaybın neden oluşabileceğini, paraya erişim hızını ve beklenen getirinin riske değip değmediğini sorun.
Her Varlığın Riski Farklıdır
Nakit enflasyon, tahvil faiz ve kredi, hisse şirket ve değerleme, gayrimenkul ise likidite ve yerel piyasa riski taşır.
Bir varlığı hangi risk açısından güvenli olduğunu söylemeden güvenli ilan etmek yanıltıcıdır. Güvenlik hedefe, süreye, para birimine ve fiyata bağlıdır.
Senaryo Analizi Yapın
Normal sonuç, zayıf sonuç ve ağır kayıp senaryosu oluşturun. Her birinin hedefe ve davranışınıza etkisini değerlendirin.
Geçici düşüş sizi satışa zorlayacaksa pozisyon fazla büyük veya yatırım süresi fazla kısa olabilir.
Yeniden Dengeleme Riski Kontrol Eder
Bir varlık çok yükseldiğinde portföy içindeki payı artar ve toplam risk değişir. Yeniden dengeleme dağılımı hedefe yaklaştırır.
Bu disiplin sürekli tahmin yapmak yerine pahalanan varlığın bir kısmını azaltmayı ve düşük kalan bölümü tamamlamayı sağlar.
Karşılıksız Risklerden Kaçının
Yoğunlaşma, yüksek ücret, anlaşılmayan ürün, aşırı kaldıraç ve düşük likidite beklenen getiriyi yeterince artırmadan riski yükseltebilir.
Şeffaf, çeşitlendirilmiş, düşük maliyetli ve getiri kaynağı anlaşılır riskler tercih edilmelidir.
Getirilerin Sırası Riski
Portföyden para çekilirken kazanç ve kayıpların sırası önemlidir. Emekliliğin başında yaşanan büyük düşüş, aynı düşüşün ileri yıllarda olmasından daha fazla zarar verebilir.
Yakın dönem harcamalarını daha istikrarlı araçlarda tutmak düşüşte riskli varlık satma zorunluluğunu azaltabilir.
Masraf ve Vergiler Sonucu Değiştirir
Brüt getirisi benzer iki yatırım; yönetim ücreti, işlem maliyeti, vergi ve kur gideri sonrasında farklı sonuç verebilir.
Risk net beklenen getiriye göre değerlendirilmelidir. Belirsiz bir avantaj için yüksek maliyet ödemek dengeyi bozar.
Sonuç
Risk ve getiri birbirinden ayrılamaz. Daha yüksek beklenen getiri genellikle daha fazla belirsizlik gerektirir, ancak daha fazla risk başarı garantisi değildir.
Doğru risk düzeyi hedef, süre, mali kapasite, çeşitlendirme ve zor dönemlerdeki davranış dikkate alınarak seçilir.